23 lutego obchodziliśmy Światowy Dzień Walki z Depresją. To zaproszenie do uważnego spojrzenia na siebie nawzajem. To moment refleksji nad tym, jak troszczymy się o zdrowie psychiczne - własne, naszych dzieci i uczniów.
W naszej Szkole ten dzień stał się okazją do realnych działań. Zaplanowano zajęcia z uczniami poświęcone zdrowiu psychicznemu, rozmowie o emocjach oraz sposobom radzenia sobie z trudnościami. Przygotowano również gazetkę ścienną poruszającą problematykę depresji - przypominającą, że jest to choroba, a nie chwilowa słabość, oraz że pomoc jest dostępna.
Depresja jest chorobą, która potrafi stopniowo odbierać energię, nadzieję i radość. Czasem przychodzi cicho. Nie zawsze widać ją na pierwszy rzut oka. Dziecko może nadal chodzić do szkoły, uśmiechać się, wykonywać obowiązki, a jednocześnie wewnętrznie doświadczać ogromnego ciężaru. To właśnie dlatego tak ważne jest, abyśmy nauczyli się dostrzegać to, czego nie widać.
W środowisku szkolnym sygnały bywają subtelne. Niekiedy jest to wycofanie z relacji, spadek motywacji, trudności z koncentracją, drażliwość albo przewlekłe zmęczenie. wycofanie, izolowanie się, chroniczne zmęczenie, utratę radości z tego, co wcześniej było ważne. U młodszych dzieci mogą pojawiać się dolegliwości somatyczne: problemy ze snem, bóle brzucha, niepokój czy regres zachowania. U nastolatków - izolacja, bunt, nadmierne korzystanie z telefonu, poczucie bezsensu. Za zachowaniem często stoi emocja, której dziecko nie potrafi jeszcze nazwać.
Najważniejsze pytanie brzmi: Co możemy zrobić, zanim pojawi się kryzys?
- Uważna obecność. Dziecko potrzebuje dorosłego, który nie tylko kontroluje postępy w nauce, ale także pyta: „Jak się dziś czujesz?”, „Co było dla Ciebie trudne?”, „Czego teraz potrzebujesz?” Uważność oznacza słuchanie bez oceniania i bez natychmiastowego rozwiązywania problemu. Czasem największą pomocą jest zwykłe: „Jestem tu”.
- Bezpieczna przestrzeń do przeżywania emocji. W kulturze sukcesu łatwo uczymy dzieci, że trzeba być silnym, radzić sobie samemu, nie okazywać słabości. Tymczasem zdrowie psychiczne zaczyna się od prawa do przeżywania smutku, złości, rozczarowania. Nazwanie emocji zmniejsza ich siłę. Akceptacja uczuć buduje poczucie bezpieczeństwa.
- Równowaga w codzienności- konkretne systematyczne działania: regularny sen i higiena cyfrowa, ruch i kontakt z naturą, zdrowe nawyki żywieniowe, czas offline, rozwijanie pasji i zainteresowań, podtrzymywanie relacji z rówieśnikami i rodziną, praktykowanie wdzięczności i zauważanie małych sukcesów. Te elementy mogą wydawać się proste. Jednak to właśnie one stabilizują układ nerwowy i chronią przed długotrwałym przeciążeniem.
- Język, który leczy – nie rani. Słowa mają ogromną moc. Unikajmy komunikatów typu: „Weź się w garść”, „Inni mają gorzej”, „Przesadzasz”. Zamiast tego warto powiedzieć:
„Widzę, że bardzo cierpisz”, „Chcę Cię zrozumieć”, „Możesz na mnie liczyć.” Dziecko, które doświadcza empatii, uczy się empatii wobec siebie.
- Rozmowa jako pierwszy krok. Rozmowa nie jest oznaką słabości. Jest aktem odwagi.
W naszej szkole każde dziecko może zwrócić się do wychowawcy, nauczyciela, pedagoga lub psychologa. Rodzice również mogą korzystać ze wsparcia specjalistycznego. W sytuacjach nagłych dostępny jest całodobowy Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży – 116 111 - oraz wsparcie online.
Wioletta Koszacka-Gęstwa
